Ey Zahid Bu Söze Eyle İhtiram

[ene_meczub]

Ahmed Bin Hanbel:
         Zühdün üç şekli vardır: Birincisi, haramı terk etmek: Avamın zühdü budur. İkincisi, helalın lüzumlu olmayan kısmını terk etmek: Havasın zühdü budur. Üçüncüsü, Allah Teala ile meşgul olmaya engel olan her şeyi terk etmek: Ariflerin zühdü budur. (Kuşeyri Risalesi s.211)

[ene_meczub]

Ahmed Ziyaüddin Gümüşhanevi:
         Zühd, dünyanın süsünü ve aldatıcı servetini bırakmaktır. İhtirastan ve dünyaya ölmeyecekmiş gibi sarılmaktan vazgeçmektir.
         Bir mürid için en güzel vasıf zühddür. Bazıları, dünyada rahatlığı aramamaktır diye tarif etmişlerdir. Cüneydi bağdadi hazretleri ise, zühd bedenin dünyadan, kalbin de arzu ve isteklerden temizlenmesidir, diye buyurmuşlardır.
         Zühd, yamalı elbise giymek ve kuru arpa ekmeği yemek değildir. Belki, dünyanın arzu ve isteklerini bırakmaktır. Dünyanın güzelliğine aldırmamaktır. (Camiül Usul – Veliler ve Tarikatlarda Usul s.470)

[ene_meczub]

Allâme Zemahşeri:
         Dindarlığı ve bilgisi sayesinde yükselen bir insanı, fakir ve yoksul olması alçaltmaz. Bir kimse, eğer kötü ahlakı ve bilgisizliği sebebiyle kıymetten düşerse, zenginliği ve akrabasının çokluğu da onu yükseltmez.
         İlim, insanı fenalıklardan en iyi koruyan bir babadır. Takvada: Kendisine sığınanı bağrına basıp saklayan ana...
         Ey insanoğlu! İlim ve takvaya sığın ve iki elinle onların özengisine yapış. Ta ki, Cenab-ı Hakk seni nimetine garketsin ve ömrünü güzel günlerle ihya etsin. (Altın Küpeler – Etvaku’z Zeheb s.404-405)

[ene_meczub]

Bişri Hafi:
         Zühd bir melektir Tahliye edilmeyen kalpte ikamet etmez. (Kuşeyri Risalesi s.211)

[ene_meczub]

Cüneydi Bağdadi:
         Zühd, elde bulunmayan şeyin, gönülde de bulunmamasıdır. (Kuşeyri Risalesi s.209) (Avarifül Maarif s.608)

[ene_meczub]

                                       Ey zahid, bu söze eyle ihtiram
                                       Ehline helâldir na ehle haram
                                       Tekkede bulduk biz bu kemali
                                       Nasib olmaz münkire ve nicesine


Ceriri:
      Bir kimse kendisi ile Allah’ı arasındaki münasebet hususunda takvayı  hakim kılmazsa, keşf ve müşahade mertebesine ulaşamaz. (Kuşeyri Risalesi s.201)

[ene_meczub]

                         Ey zahid, bu söze eyle ihtiram
                         Ehline helâldir na ehle haram
                         Tekkede bulduk biz bu kemali
                         Nasib olmaz münkire ve nicesine


Ebul A’la Afifi:
              Tasavvufun ameli vechesi olan zühd, esasen müminin yaşam tarzıdır. Zühd, dünyaya, onun sesine, arzu, istek ve tadlarına; nefse ve onun tamahlarına karşı özel bir tavırdır; insanın, çeşitli ruhi ve bedeni riyazat ve mücahadelerle nefsini dizginlemesidir. Bu manada bir zühd, İslami olup her din bunu telkin ve teşvik etmiştir... (Tasavvuf İslamda Manevi Devrim s.76)
              Kur’an vera ve takvayı teşvik buyurmuş; dünyadan ve onun süsünden uzaklaştırmağa çalışmış; dünya hayatına özgü şeyleri basit görerek ahirete özgü şeyleri yüceltmiş; ibadete, tüm varlığıyla Allah’a yönelmeye, oruç tutmaya ve zühdün özüyle alakalı diğer şeylere davet etmiştir. (Tasavvuf İslamda Manevi Devrim s.76-77)

[ene_meczub]

                         Ey zahid, bu söze eyle ihtiram
                         Ehline helâldir na ehle haram
                         Tekkede bulduk biz bu kemali
                         Nasib olmaz münkire ve nicesine





Ebu Hasan Farisi:
                 Takvanın bir zahiri, bir de batını vardır. Zahiri ilahi sınırlara riayet etmek, batını ise ihlas ve niyettir. (Kuşeyri Risalesi s.201)

[ene_meczub]

                Ey zahid, bu söze eyle ihtiram
               Ehline helâldir na ehle haram
               Tekkede bulduk biz bu kemali
               Nasib olmaz münkire ve nicesine



Ebu Hafs:
         Takva katıksız ve halis helal olan hususlarda olur, başka değil. (Kuşeyri Risalesi s.201)



Ebu Hüseyin Zencani:
         Sermayesi takva olanın elde ettiği karı anlatmaktan diller aciz kalır. (Kuşeyri Risalesi s.201)

[ene_meczub]

                                                      Ey zahid, bu söze eyle ihtiram
                                                       Ehline helâldir na ehle haram
                                                       Tekkede bulduk biz bu kemali
                                                       Nasib olmaz münkire ve nicesine


Ebu Süleyman Darani:
         Zühd, Hakk Teala ve Tekaddes hazretleri ile meşgul olmana mani olan her şeyi terk etmektir. (Kuşeyri Risalesi s.209-210)



Ebu Osman:
          Zühd dünyayı terk etmek, sonra da kimin eline geçerse geçsin aldırmamaktır. (Kuşeyri Risalesi s.209)



Hasan el-Basri:
         Muttakiler Allah’ın kendilerine haram kıldıklarından kaçınan ve farz kıldıklarını eda edenlerdir. (Hadislerle Kur’an-ı Kerim Tefsiri c.2 s.159)
   Zühd dünyaya karşı zahit olmak, dünyacılara buğz etmek ve dünya da bulunan şeylerden nefret etmektir. (Kuşeyri Risalesi s.210)

[ene_meczub]

                                                                 Ey zahid, bu söze eyle ihtiram
                                                                  Ehline helâldir na ehle haram
                                                                  Tekkede bulduk biz bu kemali
                                                                Nasib olmaz münkire ve nicesine



İbnul Cella:
         Zühd, gözümde küçük görünsün de yüz çevirmek kolay olsun diye dünyaya zeval gözüyle bakmandır. (Kuşeyri Risalesi s.209)



İbn Hafif:
          Zühdün alameti, mülk olan şeyi cömertçe verme neticesini; sevgi ise ruhen cömert olma sonucunu doğurur. (Kuşeyri Risalesi s.209)
   Zühd, kalpten sebep fikrini sürüp çıkarmak ve elleri mal ve mülkten silkelemektir. (Kuşeyri Risalesi s.209)



İbni Teymiye:
          Tekva sahiplerinden maksat, işledikleri her ameli Allah korkusu ile işleyen kimselerdir. Nitekim ünlü tefsir alimi Fudayl b. İyaz “Hanginiz daha iyi amel işleyeceksiniz diye sizi denemek için...” mealindeki ayeti tefsir ederken “daha iyi amel” deyimini “daha halis” ve “daha doğru” diye açıklamıştır. (İman Üzerine s.64)

[ene_meczub]

                                       Ey zahid, bu söze eyle ihtiram
                                        Ehline helâldir na ehle haram
                                        Tekkede bulduk biz bu kemali
                                        Nasib olmaz münkire ve nicesine




Kettani:
         Dünya bela üzerine, ahiret takva üzerine taksim olunmuştur. (Kuşeyri Risalesi s.201)


Nasrabazi:
          Takvaya sarılan dünyadan ayrılmanın özlemi ile yaşar. Çünkü Allah Teala hazretleri: “Takva üzere olanlar için şüphe yok ki, ahiret yurdu daha hayırlıdır. Buna aklınız ermiyormu?” (En’am,6/32) buyurmuştur. (Kuşeyri Risalesi s.201)


Ruzbari:
         Takva, seni Allah’tan uzaklaştıran şeyden uzak kalmandır. (Kuşeyri Risalesi s.201)

[ene_meczub]

                                                 Ey zahid, bu söze eyle ihtiram
                                                 Ehline helâldir na ehle haram
                                                 Tekkede bulduk biz bu kemali
                                                 Nasib olmaz münkire ve nicesine






Said Nursi:
         Sekizincisi: Kur'an-ı Kerim'i tefsir eden bir allâmenin Resul-i Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm'ın sünnetine ittiba' etmiş olması ve ehl-i sünnet ve cemaat mezhebi üzere ilmiyle âmil olması ve a'zamî bir zühd ve takva ve a'zamî ihlas ve dine hizmetinde a'zamî sebat, a'zamî sıdk ve sadakat ve fedakârlığa, a'zamî iktisad ve kanaata mâlik olması şarttır.
(Sözler 751)


Sehl Bin Abdullah:
          İyilikler bütünüyle, zahidlerin terazilerindedir. Zühdlerinin kendilerine kazandırdıkları sevab, onların değerini ve derecesini artıran en önemli unsurdur. (Avarifül Maarif s.609)
          Allah’tan başka yardımcı, Resulullah’tan başka delil ve af, takvadan başka azık, ibadette sabretmekten başka amel yoktur. (Kuşeyri Risalesi s.200)
          Takvasının sıhhati ve sağlam olmasını isteyen günahların tümünü terk etsin. (Kuşeyri Risalesi s.201)



Seriyy Sakati:
          Zühd; dünyada bulunan şeylerden nefsin hazlarını terketmesidir. (Avarifül Maarif s.609)

[ene_meczub]

                                                                         Ey zahid, bu söze eyle ihtiram
                                                                          Ehline helâldir na ehle haram
                                                                          Tekkede bulduk biz bu kemali
                                                                        Nasib olmaz münkire ve nicesine



Süfyan Sevri:
          Dünyaya karşı zahit olmak, kanaat sahibi olmak demektir. Kuru ekmek yemek ve aba giymek zühd değildir. (Kuşeyri Risalesi s.208)



Şibli:
         Allah Teala hariç her şeye sırt çevirmektir. (Kuşeyri Risalesi s.210)



Şihabüddin Sühreverdi:
         Muttaki takvaya ulaşan, zahid ise dünyada hakkıyle zühd ve takva hayatı yaşayandır. Bu şekilde içleri temizlenmiş, gönül aynaları cilalanmıştır. (Avarifül Maarif s.46)

[ene_meczub]

                                                            Ey zahid, bu söze eyle ihtiram
                                                             Ehline helâldir na ehle haram
                                                             Tekkede bulduk biz bu kemali
                                                          Nasib olmaz münkire ve nicesine



Talk b. Habib:
            Takva, Allah’ın azabından korkulması sebebiyle Allah’tan gelen bir nur üzere bulunarak Allah’a itaat etme işidir. (Kuşeyri Risalesi s.201)


Vasıti:
            Takva, takvadan sakınmak, yani takvayı görüp de ona değer vermekten korunmaktır. (Kuşeyri Risalesi s.201)


Zunnuni Mısri:
            Muttaki o kimsedirki, dış yüzünü şeriatın ahkamına karşı çıkmak ve muarız olmakla, iç yüzünü ise illetli olan şeylerle kirletmez, daima Allah’la uygunluk mevkiinde bulunur. (Kuşeyri Risalesi s.201)
            Hayat, ancak kalpleri takva ile çarpan, zikirle rahatlayan, süt emen çocuk, anne kucağında huzur bulduğu gibi, yakînin ruhu ve hoşluğu içinde huzur bulan zevatın hayatıdır. (Kuşeyri Risalesi s.201)