Günümüzde "Kardeşlik" söylemi müslümanların dilinden neredeyse hiç düşmezken bu söylemin hayata yansıtılması noktasında tam anlamıyla bir çelişki yaşanıyor. İşte ilk Kur'an neslinin eşsiz kardeşlik örneği... Ensar'ın mallarını Muhacirlerle bölüşmeleri Ensar Hz. Peygamber'e gelerek "Hurmalıklarımızı Muhacir kardeşlerimizle bizim aramızda pay et!" dediler. Hz. Peygamber de "Olmaz!" dedi. Muhacirler de Ensar'a "Peki, ürünü bizimle paylaşacak, fakat bize herhangi bir külfet yüklemeyecek misiniz?" diye sordular. Ensar da "Evet, aynen öyle!" dediler. (1)
Hz. Peygamber Ensar'a "Muhacir kardeşleriniz size mallarını ve çocuklarını bırakarak gelmişlerdir" buyurdu. Ensar da "Mallarımızı onlarla paylaşalım" dediler. Bunun üzerine Hz. Peygamber "Bunu başka bir şekilde yapamaz mısınız?" dedi. Ensar "Peki nasıl?" diye sordular. Hz. Peygamber şöyle buyurdular: "Onlar bu tür bir çalışmayı bilmezler. Gelin bağlarınızda, bahçelerinizde siz kendiniz çalışın, ancak elde ettiğiniz mahsulü onlarla paylaşınız" dedi. Ensar da bunu kabul etti. (2)
Muhacirler Hz. Peygamber'e gelerek şöyle dediler:
"Ey Allah'ın Resûlü! Biz bu Medine'li kardeşlerimiz kadar iyi insanlar görmedik. Gelirleri az olmasına rağmen onu bizlerle paylaşıyorlar. Bol ürün aldıklarında ise payımızın kat kat fazlasını veriyorlar. Vallahi bize sevap bırakmamalarından korkuyoruz". Hz. Peygamber'se şöyle buyurdular:
"Siz onlara teşekkür edip, onlar için Allah'a dua ettiğiniz müddetçe sizin için de sevap verilecektir". (3)
Ensar, hurma toplama zamanı geldiğinde topladıkları hurmaları biri küçük, diğeri ise ondan daha büyük olmak üzere iki öbek haline getirirler ve sonra küçük olanın üzerine hurma dallarını da eklerlerdi. Bundan sonra ise Muhacirleri çağırıp "Hangisini istiyorsanız alınız!"derlerdi. Muhacirler büyük olan kısmı alırlar, Ensar ise dalları için, küçük olanı alırlardı. Bu, Hayber'in fethine kadar böylece devam etti. Hayber'in fethinden sonra Hz. Peygamber, Ensar'a "
Eğer isterseniz Hayber'den size hisse vermeyeyim, buna karşılık da hurmalıklarınız yalnızca kendinize kalsın" dedi. Ensar buna şöyle cevap verdiler: "
Ey Allah'ın Rasûlü! Sen bize bazı görevler verdin ve birtakım şartlar öne sürdün; bizse bütün bunlara karşılık senden cenneti istedik. Eğer bu şartımızı kabul ediyorsanız sizin dediğiniz gibi olsun". Hz. Peygamber de "
Evet, şartınızı kabul ediyorum" buyurdular. (4)
Hz. Peygamber, kendilerine Bahreyn'den pay vermek üzere Ensar'ı çağırttı. Onlar da "Bize verdiğin kadar Muhacir kardeşlerimize de vermezsen bunu kabul etmeyiz" dediler. Hz. Peygamber de "Bu durumda kıyamet günü beni görünceye dek sabredin. Mükâfaatınızı orada alırsınız"buyurdu. (5)
Muhammed Yusuf Kandehlevi / Hayatu's-Sahabe (1) Buharî I/312 (Ebu Hüreyre'den)
(2) Bidâye III/228 (Abdurrahman bin Zeyd bin Eslem'den)
(3) Bidâye III/228 (İmam Ahmed, Yezid'den, O Humeyd'den, O da Enes'ten); Kenz VII/136 (İbn Cerir, Beyhakî ve Hâkim'in de rivayet ettiği kaydedilir)
(4) Heysemî X/40 (Bezzar'dan)
(5) Buharî (Enes'ten)