Sufilerin Hal Tercümeleri

[halidi]

30. AMR BİN OSMAN MEKKÎ ks (Öl. 291/903)

Sûfi zâhidlerden Ebu Abdullah Amr bin Osman Mekkî ks, Ebu Abdullah Nebâci ks ile görüşmüş, Ebu Said Harraz ks ve daha başkalarının sohbetinde bulunmuştu. Tarikat ve usûl (akâid) konularında sûfiler zümresinin şeyhi ve bu taifenin imamı idi.

Amr bin Osman Mekkî ks der ki:"«Güzellik, cazibe, ünsiyet, göz alıcılık, ışık, şekil, nur, şahsiyet ve haya nevinden kalbine ne arız olursa olsun, aklına ne doğarsa doğsun, gönlüne hangi vehim (tasavvur) gelirse gelsin bil ki, Allah Teâlâ ondan pek çok uzaktır. Allah Teâlâ'nın mislinin benzeri hiç bir şey yoktur. O işiten ve görendir. (Şûra', 42/11) O doğurmadı, doğrulmadı. Hiç bir şey O'na denk olmadı. (îhlâs suresi,1) hitabına kulak vermiyor musunuz?"

Yine Amr bin Osman Mekkî ks  demiştir ki: "İlim yedicidir. Allah korkusu sevkedicidir. Nefis ise itaatsizdir, serkeştir. Muradını eksiksiz eline geçirmen (ve hedefine ulaşman) için nefs atını ilim siyasetiyle idare et. Korku ile tehdit ederek sür."

Yine O ks der ki: "Vecd, sözle anlatılamaz. Zira o Allah'ın mü'minler nezdinde bulunan bir sırrıdır"

[halidi]

31.SEMNÛN MUHİB (ÂŞIK SEMNUN Öl.?)

Sûfi zâhidlerden Semnûn bin Hamza'nın ks künyesi Ebu'l-Hasan'dır. Ebu'l-Kasım da denir. Serî Sakati ks, Ebu Ahmed Kalanîsî ks ve Muhammed bin Ali Kassar ks gibi zevatın sohbetinde bulunmuştur.

Bir kere şu şiiri okumuş:

"Benim için senden gayrı haz ve murat yok, beni dilediğin şekilde imtihan et."

Fakat bunu okur okumaz idrarı tutulmuş, (ilahi kudrete meydan okuyarak edebi terk etmenin cezası olarak) duyduğu acıdan mektep mektep dolaşarak talebelere, (sabır ve rıza davasında yalancı olan) "Amcanıza dua ediniz." demiş (ve böylece hatasını düzeltmeye çalışmıştı).

Şöyle de denilmiştir: Semnûn Muhib ks yukardaki beyti okuduğu zaman, müridlerinden biri diğerine: "Köyde bulunurken dün gece gördüğüm rüyada üstadımız Semnûn´un Allah´a dua eden, ona yalvaran ve ondan şifa isteyen sesini işittim," demiş, bunun üzerine diğer müridi: "Ben de falan yerde iken o sesi işitmiştim," demiş. Üçüncü ve dördüncü müridler de böyle konuşmuşlardı. Bu sözler, idrar tutulması hastalığı ile imtihan olduğu halde sabreden ve sızlanmayan Semnûn Muhib ks nakledilmişti. Hastalığı esnasında hiç bir şey söylemediği ve duada bulunmadığı halde müridlerinin böyle rüyalar gördüklerini duyunca, bundan maksadın kulluk edebine uyarak sızlanmasını açığa vurması ve (sabır, rızâ) hâlini gizlemesi gerektiğini anladı ve mektep mektep dolaşarak, «Yalancı amcanız için dua ediniz,» demeye başladı.

Ca'fer Huldi'ye ks, Ebu Ahmed Meğazilî ks şu hadiseyi anlatmıştı: "Bağdat´ta fukaraya dörtbin dirhem dağıtan bir adam vardı. Semnûn Muhib ks bana dedi ki: Ey Meğazili! Şu adamın verdiği sadakayı ve işlediği ameli görmüyor musun? Oysa bizim sadaka verecek bir şeyimiz yok. Gel biz de bir yere gidelim, her bir dirhem için bir rekât namaz kılalım. Medâin´e gittik ve orada dörtbin rekât namaz kıldık."

Semnûn Muhib ks ahlaken kibar ve zarif idi. Daha çok aşk konusunda konuşurdu. Şanı yüce idi. Rivayete göre Cüneyd-i Bağdadi'den ks önce vefat etmiştir.

[halidi]

32. EBU UBEYD BUSRİ ks (Öl. ?)

Ebu Türab Nahşebî hazretlerinin sohbetinde bulunmuş eski şeyhlerdendir.

İbnu'l-Cellâ ks diyor ki: "Kendileri ile görüştüğüm altı yüz şeyh içinde şu dört tanesi gibisini görmedim: Zunnûn Mısrî , babam Yahya Cella, Ebu Turab ve Ebu Ubeyd Busri."

Ebu Zur'a Hasani ks anlatıyor: "Birgün Ebu Ubeyd Busri hazretleri dövene binmiş buğday dövüyordu. Arafat'ta vakfeye durmaya üç gün kalmıştı. O sırada veli olan iki kişi geldi ve "Ey Busri! Bizimle hacc yapmak istemez misiniz? dedi. Ebu Ubeyd Busri hazretleri : Hayır! dedi. Bu adamlar oradan ayrıldıktan sonra bana döndü ve kendini kastederek: Şeyhi bu işe (tayy-ı mekana) daha muktedirdir, dedi.

[halidi]

33. ŞAH KİRMANİ ks (Öl. 270/883)

Sûfî zâhidlerden Ebu'l-Fevâris Şah bin Şucâ' Kirmanî hazretleri hükümdar çocuklarından idi. Ebu Türab Nahşebî ks, Ebu Ubeyd Busrî ks ve bunların tabakasından olan zevatın sohbetinde bulunmuştur. Fütüvvet ehlinden şanı yüce bir zat idi. 300 senesinden önce vefat etmiştir.

Şah hazretleri der ki: "Takvanın alâmeti verâdır, verânın alâmeti helal olduğu şüpheli olan şeyleri yapmaktan geri durmaktır."

Sohbetinde bulunanlara, "Yalandan, hıyanetten ve gıybetten sakının da başka ne yaparsanız yapın," derdi.

Şah Kirmani hazretleri der ki: "Gözünü harama bakmaktan koru, nefsânî arzulara kapılma, kendine hakim ol, bâtınını sürekli olarak murakabe ile, zahirini sünnete tâbi olarak imâr et, kendini helal yemeye alıştır, o zaman göreceksin firasetin hata etmeyecektir." (Hak, olduğu gibi içine doğacak ve her şeyi olduğu gibi bileceksin)

[halidi]

34. YUSUF BİN HÜSEYN ks (Öl. 304/916)

Çağının Rey ve Cibâl (Kafkasya tarafı) şeyhlerindendir. Yapmacık hareketlerden uzak kalması bakımından eşi ve benzeri görülmemişti. Âlim ve edip idi.

Zunnûn Mısrî ks, Ebu Türab Nahşebi'nin ks sohbetinde bulunmuş, Ebu Said Harrâz ks  ile arkadaşlık yapmış. 304 (/916) senesinde vefat etmiştir.

Yusuf bin Hüseyn hazretleri der ki: "Allah Teâlâ'nın huzuruna zerre kadar yapmacık hareket ile çıkmaktan ise, bütün günahları sırtımda taşıyarak çıkmayı tercih ederim."

Yusuf bin Huseyn hazretleri: "Bir müridin ruhsatla meşgul olduğunu görürsen, bil ki artık ondan hayır gelmez." demiştir.

Cüneyd-i Bağdadi hazretlerine:"Allah sana nefsinin tadını tattırmasın. Çünkü sen bunu tattın mı bir daha ebedi olarak hayrı tadamazsın." diye yazmıştı.

Yusuf bin Huseyn hazretleri, "Sufiler için felaketi; oğlanlarla sohbet etmede, kendileri ile zıt meşrepte olanlarla düşüp kalkmada ve kadınlardan (hediyeler almak suretiyle) faydalanmada gördüm." demiştir.