Hacı Bayram-ı Veli (k.s)

[ene_meczub]

             Anadolunun bağrından çıkmış, bir Allah (c.c) eridir Hacı Bayram-ı Veli hazretleri. Yaklaşan Ramazan Bayramı münasebetiyle, varlığıyla aleme bayram ettiren, bu kutlu piri bazan şiirleriyle, bazan haliyle, bazanda yaşantısıyla sizlerle buluşturmak istedim. Biz hazretle ilk bir şiiri vasıtasıyla tanıştık, hazreti size anlatmayada işte o şiirinden başlayacağım, sonra kısa kısa fasılalarla devam ederiz inşallah.
 
Bilmek istersen seni
Can içre ara canı,
Geç canından bul anı;
Sen seni bil, sen seni!

Kim bildi ef'alini,
Ol bildi sıfatını,
Anda gördü zatını,
Sen seni bil, sen seni!

Görünen sıfatındır,
Anı gören zatındır.
Gayrı ne hacetindir
Sen seni bil, sen seni! (*)

Kim ki hayrete vardı,
Nura müstağrak oldu,
Tevhidi zatı buldu;
Sen seni bil, sen seni!

Bayram özünü bildi.
Bileni anda buldu,
Bulan ol kendi oldu,
Sen seni bil, sen seni!
 
(*) bu kıta, hacı bayram-ı velilerde olmayıp, Lâli zadenin meslekül uşşak şerhinde mevcuttur.

[ene_meczub]

               Eldeki mevcut vesika ve "Şakayık-ı Numaniye" den elde edilen bilgiye göre, Hacı Bayram-ı Veli hazretleri, Ankaranın Çubuk suyu kenarında "Zülfazıl" (Solfasıl) Köyünde, Hicri 753 Miladi 1352 tarihinde doğmuştur. Koyunluca Ahmet isminde bir zatın oğlu olup, asıl ismi Numan olduğu işaret olunmaktadır.
 
               Yine Şakayık-ı Numaniye tercümesinin verdiği malumattan, Hacı Bayram-ı Veli hazretlerinin "Seyfeddin ve Abdal Murad" isimli iki kardeşi daha olduğu anlaşılmaktadır.
 
               Hacı Bayram-ı Veli hazretlerinin çocukluk devrine ait ve tahsilini nerede yaptığına dair, hiç bir malumata rastlanılmamaktadır. Ancak onun ilk hayatını Müderrislik sıfatı ile buluyoruz.  Ankarada, Melike Hatun'un inşa ettirmiş olduğu "Kara Medrese" nin müderrisliğinde tedrisatta bulunmuş, fakat kısa bir süre sonra tedris hayatından ayrılmış olduğunu görüyoruz.
 
                Hacı Bayram-ı Veli Hazretlerini, Müderrislikten ayrılmaya iten etkenleri araştırdığımızda, İmam-ı Gazzali, Mevlana Celalettin-i Rumi ve Molla Cami hazeratına, resmi vazife ve hatta vatanlarını terkettiren sebeplerin hemen hemen aynı olduğu, ilahilerinden anlaşılmaktadır.
 
 
                                                             Noldu bu gönlüm, noldu bu gönlüm?
                                                            Derdü gam ile doldu bu gönlüm;
                                                            Yandı bu gönlüm, yandı bu gönlüm,
                                                            Derdine derman buldu bu gönlüm!

                                                            Yan ey gönül yan, yan ey gönül yan
                                                            Yanmadan oldu derdine derman
                                                            Pervane gibi, pervane gibi
                                                            Şem'ine aşkın yandı bu gönlüm

Hacı Bayram-ı Veli - Mehmet Ali OKHAN - Ankara 1960 - S. 41,42

[halidi]

Hacı Bayram Veli Hazretleri, işte böyle nefsini terbiye ve iç hayatını tasfiye için, derûni bir meyil ile tedris hayatından ayrıldıktan sonra, Kayseri'ye Ebu Hamid Hamideddin Hazretlerinin yanına gitmiştir.

Şakayık tercümesinin birinci cildinde, Hacı Bayram Veli Hazretlerinin, Ebu Hamid Hamideddin Hazretlerinin yanına nasıl gittiği hakkında şu malumatı buluyoruz:

Sikatı eshabı tarikatten menkuldür ki, Şeyh Hamid Kayseri Hazretleri, Şeyh Şüca Kirmani Hazretlerine; Engürüde Numan bin Ahmed adlı bir müderris vardır, onu git davet et gelsin, diye gönderdi. Şeyh Şüca Hazretleri, Engüriye varıp Hacı Bayram Hazretlerini medresesinde ders verirken bulup, daveti kendisine iletti. Hacı Bayram Hazretleri de davete icabet edip Kayseri'ye gitti. Şeyh Hamid Hazretleri Hacı Bayram Hazretlerine; Zâhirî ilimleri ve bu ilimlerde yetişmiş âlimleri ve derecelerini gördün. Bâtınî ilimleri ve bu ilimlerde yükselmiş evliyâyı ve derecelerini de gördün. Hangisini murâd edersen onu seç" buyurdu. Hacı Bayram Veli Hazretleri bâtınî ilimlerde yükselmiş alimlerin hallerini rifatte ve kendilerini saadette görüp meşayihın yolunu seçmiştir.

Hacı Bayram Veli Hazretleri, neşe-i kemaline aşık olduğu Şeyh Hamid Hazretlerine intisap ederek müderrisliği terketmiştir.

Gerçi ki yandı, gerçeğe yandı;
Rengine aşkın cümle boyandı!
Kendinde buldu, kendinde buldu
Maksudunu hoş buldu bu gönlüm.

[/COLOR]



Hacı Bayram-ı Veli - Mehmet Ali OKHAN - Ankara 1960 - S. 42